Maden ihracatçıları döviz dönüşüm desteğini yetersiz buldu: oran yüzde 3
İMİB Başkanı, döviz dönüşüm desteğini yüzde 3 düzeyiyle yetersiz buldu; sektör oranın en az yüzde 5-8 olmasını bekliyordu.
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı, döviz dönüşüm desteğinin yüzde 3 düzeyinde kalmasını sektör için yetersiz buldu. Sektör, destek oranının en az yüzde 5-8 seviyesine çıkarılmasını ve finansmana ulaşımın kolaylaşmasını bekliyordu. Başkan, oranın her sektörün maliyet yapısı, enerji kullanımı, yatırım gereksinimi ve ihracat bileşimi gözetilerek belirlenmesini savundu.
TCMB, ihracatçıların elde ettiği döviz gelirlerini Türk lirasına çevirmesine yönelik destek mekanizmasında değişikliğe gitti ve yeni dönem 1 Ekim itibarıyla başladı. Düzenleme, ihracatçının finansmana erişimini ve döviz yönetimini doğrudan ilgilendiriyor. Maden ihracatçıları ise kendi yatırım ve maliyet yapılarının sisteme daha güçlü yansıtılmasını talep ediyor.
Veriyle
| Döviz | Döviz alış | Döviz satış | Efektif alış | Efektif satış | Satış değişimi |
|---|---|---|---|---|---|
| ABD doları USD | 49,0918 | 49,1802 | 49,0574 | 49,2540 | +0,0186 |
| Euro EUR | 55,1853 | 55,2847 | 55,1466 | 55,3676 | +0,2090 |
| İngiliz sterlini GBP | 64,9049 | 65,2432 | 64,8594 | 65,3411 | +0,1141 |
| İsviçre frangı CHF | 58,9029 | 59,2811 | 58,8145 | 59,3700 | −0,1049 |
| Suudi Arabistan riyali SAR | 13,0786 | 13,1021 | 12,9805 | 13,2004 | +0,0071 |
| Japon yeni JPY · 100 JPY | 30,9673 | 31,1724 | 30,8528 | 31,2909 | −0,0422 |
Kaynak: TCMB, 6 Ekim 2026
Güncelleme:
Başkan, yeni sistemde katma değerin hesaplanırken madenciliğin uzun yatırım sürecinin de hesaba katılması gerektiğini söyledi. Rezervin aranmasından ihraç edilebilir ürüne ve dünya pazarlarına ulaşmasına kadar uzanan zincirde yerli yatırım, üretim ve hizmet alımlarının da karşılık bulmasını istiyor. Başkana göre arama, sondaj, dekapaj, ocak hazırlığı, altyapı ve rehabilitasyon çalışmaları üretimin ayrılmaz parçası; bu nedenle yalnızca faaliyet kârına bakmak sektörün ekonomiye gerçek katkısını göstermez.
Başkan, Türk maden ürünlerinin fiyatın belirleyici olduğu dünya pazarlarında satıldığını, yurt içinde artan giderlerin müşterilere aynı oranda yansıtılamadığını dile getirdi. Maliyeti yükselen kalemler arasında nakliye, akaryakıt, işçilik ve enerji sayıldı. Destek düzeyinin sektörün rekabet gücünü koruyacak ölçüde olması gerektiği vurgulandı.
Maden üretimi ağırlıklı olarak makine ve teçhizata dayanıyor; iş makineleri, sondaj ekipmanı ve yedek parça gibi kalemlerin büyük bölümü döviz cinsinden fiyatlanıyor. İhracatçı firmaların hesaplarındaki dövizin önemli kısmı yatırım ve üretimin sürmesi için ayrı tutuluyor. Başkan, firmaların döviz pozisyonuna bakılırken döviz borçlarının, yatırım yükümlülüklerinin ve ithal girdilerin de hesaba katılmasını istedi.
TCMB'nin 6 Ekim 2026 tarihli gösterge niteliğindeki kurlarında döviz satış fiyatı ABD doları için 49,1802 TL, euro için 55,2847 TL oldu; güncel değerler aşağıdaki tabloda.